บทที่ 3 สื่อการเล่นเพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยและนำเนอบทความ
ความรู้ที่ได้รับ
ลักษณะของสื่อการสอนระดับปฐมวัย
1.มีลักษณะที่สอดคล้องกับพัฒนาการของเด็ก
2.มีขนาดเหมาะสมกับเด็กและขนาดของมือเด็ก
3.มีคุณค่าต่อพัฒนาการด้านต่าง ๆ ของเด็ก
4.ใช้ประสาทสัมผัสได้มากและหลายส่วน
5.มีสีสันสวยงาม สดใสไม่สะท้อนแสง
6. มีความทนทาน น้ำหนักเบา ไม่แตกหักง่าย
ไม่แหลมคม
7. มีรายละเอียดน้อย ง่าย (เหมาะสมกับวัย)
8. มีลักษณะเป็นมิติ
ซึ่งเด็กจะสนใจและเข้าใจได้ดีกว่า
9. เป็นสื่อที่สอดคล้องกับเรื่องที่เด็กสนใจ
และต้องการเรียนรู้
10.สามารถเปลี่ยนแปลงรูปแบบหรือปรับเปลี่ยนรูปแบบได้
ประโยชน์ของการเล่น
ซูซาน ไอแซค (Susan Isaacs) ได้ศึกษาวิจัยผลของการเล่นที่ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างยิ่งกับเด็กปฐมวัย
ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้
1.
การเล่นทำให้เกิดการเรียนรู้
2.
การเล่นช่วยส่งเสริมความสามารถทางการคิดและสติปัญญา
3.
การเล่นช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางสังคม
4.
การเล่นช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางอารมณ์
5.
การเล่นช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางร่างกาย
ทฤษฎีและพัฒนาการการเล่นของเด็กปฐมวัย
การเล่นเป็นโอกาสที่เด็กจะได้ศึกษาสิ่งแวดล้อมรอบตัว
มีความเข้าใจสิ่งแวดล้อมและสังคม
ช่วยให้เด็กเกิดการปรับตัวให้เข้ากับสังคมและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุขและเป็นโอกาสของการฝึกฝนในเรื่องของความรับผิดชอบ
ทั้งนี้ รูดอล์ฟ (Rudolph, 1984, p. 95)
ได้
สรุปไว้เป็นองค์ประกอบของการเล่นได้ 3 ประการ
ดังนี้
1. การเล่นนำไปสู่การค้นพบเหตุผลและความคิด
2. การเล่นเป็นการเชื่อมโยงระหว่างเด็กกับสังคม
3. การเล่นเป็นการนำเด็กไปสู่ภาวะความสมดุลทางอารมณ์
ความสำคัญของการเล่น
เพียเจท์ (เยาวพา เดชะคุปต์. 2528:12
อ้างอิงมาจาก Piaget.N.d.) ได้กล่าวเอาไว้ว่า
การเล่นมีความสำคัญต่อพัฒนาการทางสติปัญญาของเด็ก จากการเล่น
เด็กจะสามารถแยกแยะสิ่งต่างๆจากสิ่งเร้าได้
และขณะที่เด็กตอบสนองสิ่งเร้าเด็กจะรับรู้สิ่งต่าง ๆเข้ามาในสมอง
1)
บทบาทของการเล่น คือ การระบายอารมณ์
2)
การเล่นช่วยให้เข้าใจสิ่งที่เป็นนามธรรม
3)
การเล่นเป็นการเรียนรู้ทางสังคม
พัฒนาการและการเล่นของเด็ก
1.อายุ 0–2
ปี
เป็นการเล่นแบบทารก
เด็กจะใช้ตัวเองและอวัยวะไปสัมผัสกับสิ่งต่าง ๆ
โดยอาศัยสมรรถภาพทางกายกระทำกิจกรรมที่เคลื่อนไหว ใช้ประสาทสัมผัส
เพื่อรับรู้และมีการกระทำที่ซ้ำ ๆ
2. อายุ 2–3
ปี
เป็นขั้นการเล่นที่ใช้สัญลักษณ์
วัยนี้เด็กจะมีพัฒนาการทางสติปัญญาเพิ่มขึ้น มีความกระตือรือร้น อยากรู้อยากเห็น
ร่างกายก็มีความสามารถเพิ่มขึ้น
3. อายุ 3–6
ปี
เป็นขั้นการเล่นที่สื่อความคิด
เด็กจะเล่นด้วยการสมมติตนเอง สิ่งของ หรือวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ
แทนของจริงที่ไม่มีอยู่ในที่นั้นได้ วัยนี้เด็กจะเริ่มเล่นเป็นกลุ่ม
มีความคิดและจินตนาการในการเล่นที่แสดงออกถึงการเรียนรู้ทางสังคม
พฤติกรรมการเล่นของเด็ก
1. การเล่นเลียนแบบ (Imitation)
2. การสำรวจ (Exploration)
3. การทดสอบ (Testing)
4. การสร้าง (Construction)
คำศัพท์
Teaching Materials วัสดุการสอน
Instruction media สื่อการสอน
Playing imitation การเล่นเลียนแบบ
Exploration การสำรวจ
Testing การทดสอบ
Construction การสร้าง
Role play บทบาทสมมติ
Simulation การจำลองสถานการณ์
game เกม
คาบนี้นำเสนอบทความด้วยค่ะ
สื่อและเครื่องเล่นยุคใหม่ของเด็กปฐมวัย (Modern
Media and Playing Materials for Young Children)
สื่อและเครื่องเล่นยุคใหม่ในปัจจุบันนี้
มักปรากฏให้เห็นในรูปแบบดิจิตอลอนาล็อก โปรแกรม แอพพลิเคชั่น ที่ใช้ประกอบฮาร์ดแวร์
เช่น เครื่องโทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ตอีบุ๊คส์ หรือโปรแกรมทีวีออนไลน์
ที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อ อำนวยความสะดวกสบายแก่ผู้ใช้งาน
สามารถส่งเสริมการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆแก่เด็ก อย่างไรก็ตาม
กิจกรรมการเรียนรู้แบบดั้งเดิมเช่น การวาดภาพระบายสี การตัดแปะกระดาษต่างๆ
ก็ยังมีความสำคัญ และเป็นกิจกรรมการพัฒนาหลักๆที่ขาดไม่ได้
เพราะเป็นกิจกรรมที่เด็กใช้อวัยวะร่างกาย เช่น ลำแขน ฝ่ามือ และอวัยวะอื่นๆ
ทำงานร่วมกันในการสร้างชิ้นงาน ตามความคิด
ซึ่งสื่อยุคใหม่จะสามารถเข้ามาเติมเต็มให้เกิดผลผลิตที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้นได้
เช่นการสร้างรูปด้วย กล้องดิจิตอล วีดีโอ โทรศัพท์มือถือ เทปบันทึกเสียง
ที่สร้างความบันเทิง
ร่วมกับเสนอตัวช่วยในการสร้างชิ้นงานจากจิตนาการสร้างสรรค์ของแต่ละคน
สื่อและเครื่องเล่นของเด็กปฐมวัยมีลักษณะอย่างไร?
โดยทั่วไปแล้ว เด็กปฐมวัย
มักได้รับแรงดึงดูดจากรายการโทรทัศน์ที่สอดแทรกภาพสีสดใส ตัวละครที่เคลื่อนไหว
เคลื่อนอิริยาบถไปมา รวมถึงเสียงเพลงหรือดนตรีประกอบที่ร่าความสดใจ
สื่อของเล่นจึงมักได้รับอิทธิผลจากรายการโทรทัศน์ที่มีการดัดแปลงเอาตัวการ์ตูนดังๆมาเป็นสื่อของเล่น
โดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย ทำให้เกิดความทันสมัย
แต่อาจไม่ได้คำนึงถึงการสร้างสรรค์จินตนาการโดยเหมาะสมแก่เด็ก
หรือมีการกำหนดสาระเนื้อหาของสื่อ ที่เป็นเกมต่างๆ โดยสอดแทรก ความรุนแรง
การต่อสู้ ซึ่งอาจบ่มฟัก ความก้าวร้าวหรือแบบอย่างที่ไม่ดีแก่เด็กได้
เพื่อเป็นการปูพื้นฐานความเข้าใจแก่ พ่อแม่ ผู้ปกครอง ในลักษณะและประเภทของสื่อ
และเครื่องเล่นที่มีคุณภาพเหมาะสมของเด็กปฐมวัย ที่จัดหมวดหมู่ได้ดังนี้
สื่อและเครื่องเล่นพัฒนากล้ามเนื้อใหญ่ ได้แก่ บล็อก รถ เครื่องบิน เครื่องปีนป่าย
จักรยาน รถสามล้อเล็ก และอุป กรณ์งานไม้ สื่อและเครื่องเล่นพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็ก
ได้แก่ ดินน้ำมัน อุปกรณ์วาดรูป ระบายสีน้ำ เช่นพิมพ์ภาพ หยดสี สลัดสี เป่าสี
เล่นกับสีเมจิก สีชอล์ค ร้อยเชือก ตัวต่อเลโก้ บล็อกชุดเล็ก เกมต่อภาพ
สื่อและเครื่องเล่นพัฒนาภาษาและการสื่อสาร ได้แก่ หนังสือนิทาน
กระดาษและเครื่องเขียน กระดานไว้ท์บอร์ด แป้นพิมพ์ กระบะทราย หุ่นและตุ๊กตา
สื่อและเครื่องเล่นพัฒนากระบวนการคิด ได้แก่ อุปกรณ์เล่นน้ำ อุปกรณ์เล่นทราย
อุปกรณ์ทดลองวิทยาศาสตร์ เช่น เครื่องชั่ง ตวง วัด จุดบีบหยดยา กรงสัตว์ ตู้ปลา
วัสดุธรรมชาติ เช่นใบไม้ รังนก ขนนก เปลือกไม้ สื่อและเครื่องเล่นสมัยใหม่
ผลผลิตของเทคโนโลยีจำนวนหนึ่ง เป็นเครื่องมือทางการสื่อสารที่คืบคลานเข้ามาสู่สัง
คมมนุษย์อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้นในปัจจุบัน
เด็กปฐมวัยต้องมีชีวิตอยู่ท่ามกลางสิ่งเหล่านี้ ซึ่งสร้างความสะดวกสบาย และกลาย
เป็นปัจจัยหลักของการใช้ชีวิตของมนุษย์ในปัจจุบัน สร้างความบันเทิงแก่สมาชิกครอบครัว
และช่วยให้การจัดการเรียนรู้มีความท้าทายยิ่งขึ้น พ่อแม่ และครูผู้สอน
จึงต้องเรียนรู้ร่วมไปกับยุคสมัยและปรับตัวเข้ากับเทคโนโลยี และนวัตกรรมต่างๆ
เหล่านั้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น
หันมาให้ความสำคัญและเลือกใช้ประโยชน์จากสื่อสมัยใหม่ตามความจำเป็นและเหมาะสม เช่น
เปลี่ยนจากการใช้สั่งพิมพ์เป็นสื่อเป็น e-book ซีดี
และซอฟแวร์ที่พัฒนาขึ้นเพื่อประโยชน์ทางการศึกษา
เพราะสิ่งที่ถูกคิดค้นขึ้นมาพร้อมกับสังคมที่เปลี่ยนไปเหล่านี้
มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเรียนรู้ของเด็กในโลกปัจจุบัน เด็กในสังคมสมัยใหม่
มีโอกาสใช้สื่อไอ.ที. เพิ่มขึ้น
เด็กใช้เวลาอยู่หน้าจอเป็นเวลาวันละหลายชั่วโมงต่อวัน ทั้งหน้าจอคอมพิวเตอร์
สมาร์ทโฟน แทบเล็ต ด้วยเหตุที่สื่อสมัยใหม่เหล่านี้ สามารถจับต้องได้ ตอบสนอง
โต้ตอบ และเลือกได้ อีกทั้งหน้าจอที่เป็นแบบมัลติทัชหรือทัชสกรีน ยังมีความไวสูง
การตอบสนองทันต่อความต้องการของเด็ก
ท้าทายความสนใจและใช้ประโยชน์ได้ตามความต้องการ หากผู้ใหญ่ให้การชี้แนะที่เหมาะสม
ย่อมเกิดประโยชน์ แต่ในทางตรงข้ามหากปล่อยไปโดยอิสระ ย่อมเกิดความเสียหาย
และขัดขวางการพัฒนาเด็กได้เช่นกัน
เกร็ดความรู้
ในยุคสมัยปัจจุบัน สื่อสมัยใหม่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน
ที่ผู้ใหญ่จำเป็นต้องหยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นสำคัญ เพื่อพิจารณา คัดสรร
และเปิดโอกาสให้แก่การนำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน และพัฒนาทักษะของเด็ก
สอนให้เด็กรู้จักการเลือกใช้ และการไม่ใช้อย่างเหมาะสม
สื่อสมัยใหม่ไม่ได้มีลักษณะเหมือนโจทย์คณิตศาสตร์ ที่หนึ่งบวกหนึ่งเป็นสอง
หรือไม่ได้มีลักษณะของสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์ ที่มีผลลัพธ์พิสูจน์ได้ชัดเจน
สมัยใหม่ เป็นสิ่งที่เด็กต้องทำความเข้าใจกับภาษา สัญลักษณ์
ทำความเข้าใจและการสร้างความหมาย เด็กจะต้องจัดกระทำกับภาษา สัญลักษณ์
คิดใคร่ครวญก่อนการดำเนินการให้ตอบด้วยระบบสัมผัส
เพื่อสื่อความหมายในเรื่องเดียวกัน ในแต่ละหมวดหมู่ของการทำงานบนระบบสัมผัส ผู้
ใหญ่จำเป็นต้องรู้ทัน ทำความเข้าใจ สร้างทักษะและสอนทักษะแก่เด็ก
ให้ใช้เครื่องเล่นสมัยใหม่ด้วยการคิดตั้งคำถาม กระ ตุ้นการคิด เช่น อะไร เพราะอะไร
ดีหรือเหมาะสมอย่างไร
เพื่อให้การใช้สื่อสมัยใหม่มีคุณค่าต่อการสร้างคนสำหรับศตวรรษใหม่ ได้อย่างคุ้มค่า
คุ้มประโยชน์ ควบคู่ไปกับการหาความบันเทิงอย่างเดียว
ประเมินเพื่อน เล่าบทความของตนเองได้ดีและมีการเตรียมพร้อม
ประเมินตนเอง มีการเตรียมพร้อมดีสำหรับการเล่าบทความ
ประเมินอาจารย์ สามารถพูดให้ข้อมูลเสริมจากบทความได้ดี
ประเมินเพื่อน เล่าบทความของตนเองได้ดีและมีการเตรียมพร้อม
ประเมินตนเอง มีการเตรียมพร้อมดีสำหรับการเล่าบทความ
ประเมินอาจารย์ สามารถพูดให้ข้อมูลเสริมจากบทความได้ดี
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น